L’ha le man de oro, «Al li sa far tuti». Na olta un al avea an valor par quant che al laorea e par come che l fea al laoro. I altri o i era “studiadi” o no i avea voia de far gnent e tante olte le doi robe, te la cultura contadina e post-contadina, le olea dir più o meno la stessa roba. Conte spes de me nono che l’era classe 1887. Da bocia m’era vegnest l’idea de studiar musica e far al musicista e ghel’ho dita a me nono . Lu al me ha rispondest: «Sì, ma de laoro fatu che?!». «Ciolo su, maridelo, che al li sa far tuti!». Quante olte avarala sentì sta racomadazion na tosata che avea da maridarse? O anca: «Le n brao tosat, l’ha le man de oro!».
Epur – le vera – al “saver” al pasea pì par le man che par la boca. Le ciacole le era par chi che avea temp da strazar, le parole par i preti o par i maestri. Poche parole, tant far. Tanta forza, tanta fadiga. Da boce i dovea scominziar a imparar a doperar le impreste par far robe che servia tuti i dì: dai dent par i restei a gabiot par i cunici. Da sgramolar panoce a far su na tieda tacada ala casa. Le femene le imparea a cusinar con poc, cusir, giustar, lavar, netar. Po le robe le avea da durar. No le podea romperse dopo poc. Se le rompea le era fate mal e chi le avea fate no l’era bon de far, quindi no l valea na cica.
Ghe ne chi che ciapea pasion par al legn e i diventea falegnami, chi par al fer e i fea i fabri, chi par malta e matoni e i fea i muradori. I belunesi magari no i savea tant parlar, ma i fea le robe fate pulito e con passion, robe che durea. Al estero i lo ha capì prima che qua da noi e i nostri emigranti i catea laoro subito parché con lori i portea via quatro straze ma anca al “saver far” che no l’era te na valisa o ten sachet, ma l’era te la testa, tel cor e te le man.
An ciodo piantà con colpo giust tel posto giust che ghe ol ani par imparar. Na brega che deventa na credenza, na vide che no se mola , na saldadura che no se asa. E in giro par al mondo case, galerie, pont, mobili tuti che sa ncin de aria dela Valbeluna. Tute robe pasade par…“man de oro”.
Fe pulitO.